Een internationaal juridisch team onderzoekt gebeurtenissen in Tripoli in mei 2025. De vertegenwoordigers van slachtoffers willen hun bevindingen ter beoordeling voorleggen aan de aanklager van het ICC.
Dossier over gebeurtenissen in Tripoli
Het Bureau van de Aanklager van het Internationaal Strafhof (ICC) ontvangt naar verwachting begin 2027 een dossier over het gewapende geweld dat in mei 2025 plaatsvond in Tripoli, de hoofdstad van Libië.
De informatie wordt voorbereid door een internationaal juridisch team dat slachtoffers van de gebeurtenissen vertegenwoordigt. De advocaten willen de aanklager voorzien van een feitelijk overzicht, ondersteunend bewijsmateriaal en een analyse van mogelijke schendingen van Libisch en internationaal strafrecht.
Het voornemen is om de bevoegde internationale instantie te verzoeken de informatie te beoordelen en te bepalen of verdere maatregelen binnen haar mandaat gerechtvaardigd zijn.
Een dergelijke communicatie vormt geen aanklacht tegen specifieke personen en betekent evenmin dat het Strafhof de onderzochte gebeurtenissen al juridisch heeft gekwalificeerd.
De gebeurtenissen van mei 2025
De achtergrond van het dossier ligt in de gewapende confrontaties die Tripoli tussen 12 en 14 mei 2025 troffen.
Volgens het advocatenteam veroorzaakte het geweld een periode van ernstige instabiliteit. Verschillende gewapende actoren waren bij de gebeurtenissen betrokken, terwijl ook burgers, overheidsfunctionarissen, woningen en infrastructuur gevolgen ondervonden.
De vertegenwoordigde slachtoffers en hun familieleden hebben juridische bijstand gezocht om te onderzoeken of de gebeurtenissen aanleiding kunnen geven tot procedures binnen het Libische rechtssysteem of bij internationale gerechtelijke instanties.
Meer dan zeventien maanden later blijven volgens het team vragen bestaan over de mogelijkheden om de incidenten op nationaal niveau op een effectieve en transparante manier te laten beoordelen.
Onderzoek naar omstandigheden en bewijsmateriaal
Een belangrijk onderdeel van de werkzaamheden is de reconstructie van de gebeurtenissen die voorafgingen aan en plaatsvonden tijdens het geweld.
Daarbij onderzoekt het team onder meer de omstandigheden rond de dood van verschillende leden van de Stability Support Apparatus (SSA), waaronder Abdulghani Alkikli, het hoofd van deze organisatie.
Deze sterfgevallen vonden plaats in verband met een bijeenkomst op de avond van 12 mei 2025.
Verder wordt aandacht besteed aan meldingen over de behandeling van de lichamen van overleden SSA-leden. Het team onderzoekt of daarbij mogelijk handelingen hebben plaatsgevonden die juridisch relevant zijn.
Ook meldingen van aanvallen op en plunderingen van woningen in de wijk Abu Salim maken deel uit van het onderzoek.
Daarnaast worden incidenten onderzocht die betrekking hebben op gevangenissen, voorzieningen van de gerechtelijke politie en functionarissen van deze dienst.
Voor de reconstructie zijn volgens het team uiteenlopende informatiebronnen gebruikt, waaronder video’s, geluidsopnamen, foto’s, schriftelijke documenten en getuigenverklaringen.
De verzameling en analyse van dit materiaal zijn volgens de betrokken onderzoekers bemoeilijkt door de veiligheidssituatie en logistieke beperkingen in Libië.
Internationale deskundigheid betrokken
Het juridische onderzoek wordt geleid door dr. Khaled Al-Zaidy, een ervaren Libische advocaat.
Hij werkt samen met onder anderen Anand Shah, een Amerikaanse advocaat die zich bezighoudt met internationaal strafrecht en de vertegenwoordiging van betrokkenen bij internationale gerechtelijke procedures.
Shah beschikt over zeventien jaar ervaring en heeft gewerkt aan zaken voor onder meer het Internationaal Strafhof en het Speciaal Tribunaal voor Libanon.
Het team omvat daarnaast een senior onderzoeker die eerder leiding gaf aan belangrijke onderzoeken voor de Verenigde Naties en internationale straftribunalen in Afrika en het Midden-Oosten.
Deskundigen op het gebied van digitaal bewijsmateriaal en dossierbeheer ondersteunen de verwerking van de beschikbare informatie.
Juridische vragen over het geweld
Een centrale vraag is of bepaalde gebeurtenissen mogelijk schendingen van het Libische strafrecht opleveren.
Tegelijkertijd onderzoekt het team of de omstandigheden van het geweld voldoen aan de internationaalrechtelijke criteria voor een niet-internationaal gewapend conflict.
Daarvoor zijn onder meer de intensiteit van het geweld en de organisatie van de betrokken gewapende actoren van belang.
Wanneer aan de toepasselijke voorwaarden is voldaan, kunnen bepaalde vermeende handelingen mogelijk worden beoordeeld aan de hand van artikel 8 van het Statuut van Rome, waarin oorlogsmisdrijven zijn omschreven.
Het advocatenteam maakt daarbij onderscheid tussen verzamelde informatie, voorlopige juridische beoordelingen en definitieve rechterlijke beslissingen.
De bevindingen vormen geen vaststelling dat specifieke personen strafbare feiten hebben gepleegd.
De rol van het Internationaal Strafhof
Het Internationaal Strafhof heeft een bestaande juridische betrokkenheid bij de situatie in Libië. Die houdt verband met het besluit van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties om de situatie in het land in 2011 naar de aanklager van het ICC te verwijzen.
Het Hof heeft eerder zaken behandeld over vermeende internationale misdrijven die in Libië zijn gepleegd.
Het juridische team wil gebruikmaken van de mogelijkheid om relevante informatie onder de aandacht van het Bureau van de Aanklager te brengen.
Dat bureau moet vervolgens zelfstandig beoordelen welke betekenis de ingediende informatie heeft en of verdere stappen binnen de toepasselijke procedures aangewezen zijn.
Een indiening leidt dus niet automatisch tot een nieuw onderzoek, een aanklacht of een rechtszaak.
Verwachte vervolgstappen
Het team is van plan de onderzoekswerkzaamheden en juridische analyse vóór begin 2027 af te ronden.
Het dossier zal naar verwachting een gedetailleerde beschrijving van de onderzochte incidenten bevatten, aangevuld met het beschikbare bewijs en een beoordeling van de mogelijke juridische gevolgen.
Voor de vertegenwoordigde slachtoffers vormt de geplande indiening een poging om de gebeurtenissen van mei 2025 door een internationale gerechtelijke instantie te laten beoordelen.
De uiteindelijke beslissing over eventuele vervolgstappen ligt bij het Bureau van de Aanklager van het Internationaal Strafhof.
Perscontact
Anand Shah
Advocaat en lid van het juridisch team
E-mail: anand@lvictims.com
Telefoon / WhatsApp: +31 6 1945-8488
