GRONINGEN – Aan de Bovenweg, ten zuiden van Muntendam, ligt een nieuw bos. Op 7 hectare zijn meer dan 15.000 jonge boompjes geplant. Landschapsecoloog Ester van Joolen begeleidde het ontwerp en de aanleg, samen met een adviseur en ontwerper van Prolander. “Het is ongelofelijk leuk om van begin tot eind mee te denken met een klus als deze,” vertelt ze. “Vaak duren projecten lang door vergunningen en procedures. Hier ging het allemaal heel snel, van plannen tot uitvoering.”
Een ontwerp met geschiedenis
Het Muntendammer bos bestaat uit smalle, langgerekte stroken. Dat is een bewuste keuze. “In de 16de eeuw werd veen ontgonnen langs de rivier de Munter Ae. Dat zorgde voor kleine strookverkaveling. Het ontwerp is een verwijzing naar de veenontginning uit die tijd.”
Het nieuwe bos vormt een schakel tussen twee bestaande natuurgebieden. “Ten noorden ligt de Heemtuin in Muntendam, en zuidelijker het bos aan de Westerbrink in Veendam. Op deze manier ontstaat een ecologische verbinding.”
Ruimte voor dieren
Bij het ontwerp is nadrukkelijk rekening gehouden met dieren die in het gebied leven. De haas is een beschermde soort in Groningen en houdt van open akkers. “Omdat bosaanplant het leefgebied van de haas verkleint, hebben we langs de randen tien meter brede kruidenrijke grasstroken ingezaaid.”
Daarnaast vallen de lange rijen snoeihout op. “Dat zijn takkenrillen, geschikt voor kleine vogels, egels, kleine marters en insecten. Ze foerageren er, vinden beschutting en gebruiken het als looproute.”
Er zijn boomsoorten geplant die van nature in het gebied voorkomen, zoals zoete kers, hazelaar, zomereik en zwarte els. “We hebben goed gekeken waar de grond droog is en waar vochtiger. Zo krijgt elke boom de beste kans.”
Wandelen door het verleden
Het bos is nu al toegankelijk via een circa 1,5 kilometer lang wandelpad. Dat pad volgt deels het oude Vriendschapspad en een kronkelend stuk, waar vroeger veenontginningshuisjes stonden. “Buurtbewoners zijn enthousiast en blij dat dit stukje bos is aangelegd,” zegt Van Joolen. “Ze zijn vooral blij dat het oude pad met de mooie eiken weer zichtbaar is. En ze waarderen het extra ommetje in de buurt.” De ingang van het bos zit ter hoogte van de kruising van de Bovenweg en de Burgemeester Venemaweg in Muntendam.
Een jong bos met toekomst
De jonge boompjes steken nu ongeveer 40 centimeter boven de grond uit. Maar dat verandert snel, verzekert de landschapsecoloog. “Over drie tot vijf jaar kun je er niet meer overheen kijken. En over 15 tot 20 jaar kun je spreken van een serieus bos.”
De ecologische waarde van het jongste bos van de provincie Groningen is nu al groot. “Ik ben heel erg verrast dat er zo veel diersoorten in een relatief klein gebied leven. Het zou mooi zijn om het leefgebied van de das uit te breiden. Maar ook vleermuizen, eekhoorns en roofvogels zijn hier al en zullen hier nog meer naar toe trekken.”
Provincie zet in op meer bomen en groen
De provincie Groningen wil de komende jaren meer bomen en groen toevoegen. Bomen dragen bij aan een gezond klimaat, vangen fijnstof af, verminderen hittestress en slaan CO₂ op. Ook versterken ze de biodiversiteit.
Bij nieuw bos wijzigt vaak de agrarische bestemming in natuur. “Dat is niet altijd eenvoudig,” zegt Van Joolen. “Er is weinig grond beschikbaar. Boeren doen niet snel hun land weg, en dat is begrijpelijk.” Toch staan er meer plekken op de nominatie om bos te worden.
Het nieuwe bos bij Muntendam laat zien wat er mogelijk is. “Het bestaande bosje heeft nu al een enorme waarde voor de ecologie en biodiversiteit. En dat breidt zich de komende jaren alleen maar uit met de groei van het aangrenzende bos.”
Foto: Provincie Groningen (ingezonden)
